Wie zich verdiept in tweedehands en vintage luxe, stuit al snel op vaktaal. Verkopers spreken over een "date code", een "full set" of een stuk in "585", en wie die termen niet kent, mist precies de informatie die het verschil maakt tussen een goede aankoop en een dure vergissing. Bij STIEN geloven wij dat begrip de basis van vertrouwen is. Daarom hebben wij de begrippen die u op onze productpagina's, in onze gidsen en bij andere handelaren tegenkomt, hieronder helder op een rij gezet.

Deze woordenlijst is bewust beknopt en accuraat: per term leest u in enkele zinnen wat het betekent en waarom het ertoe doet. De termen zijn geordend per vakgebied — tassen en leer, horloges, sieraden en edelmetaal, antiek en kunst, en tot slot de begrippen rond conditie en handel. Gebruik de lijst als naslagwerk terwijl u rondkijkt; voor de vraag hoe wij elk stuk op echtheid beoordelen, verwijzen wij u graag naar onze pagina over echtheidscontrole.

Tassen & leer

Caviarleer

Caviarleer is gegraineerd kalfsleer met een fijn, korrelig oppervlak dat doet denken aan kaviaar — vandaar de naam. Het is vooral bekend van Chanel en wordt gewaardeerd om zijn stevigheid: het is bestand tegen krassen en regen en behoudt zijn vorm beter dan glad leer. Daardoor is het bij uitstek geschikt voor dagelijks gebruik.

Lamskleer

Lamskleer is leer van lamshuid, bekend om zijn uitzonderlijk zachte, soepele en luxueuze aanvoeling. Het voelt fluweelzacht en oogt elegant, maar is gevoeliger voor krasjes en slijtage dan gegraineerd leer zoals caviar. Veel klassieke flap bags worden zowel in lamskleer als in caviarleer aangeboden.

Blindstamp

Een blindstamp (of heat stamp) is een in het leer geperste merkaanduiding zonder inkt of kleur, vaak met de merknaam en soms een land van herkomst. Bij authentieke stukken is de stempel scherp, gelijkmatig en diep ingedrukt — nooit vaag of wazig. De kwaliteit van de blindstamp is een belangrijk hulpmiddel bij echtheidsbeoordeling.

Date code

Een date code is een combinatie van letters en cijfers waarmee onder meer Louis Vuitton aangaf wanneer en in welk atelier een tas werd gemaakt. De letters verwijzen naar de fabriek of het land, de cijfers naar de productiedatum. Het is geen serienummer en geen echtheidsgarantie op zichzelf; sinds 2021 vervangt Louis Vuitton de date code geleidelijk door een microchip.

Hardware

Met hardware worden alle metalen onderdelen van een tas bedoeld: sluitingen, gespen, ritsen, ringen, voetjes en logo-plaatjes. De afwerking (goud-, zilver- of palladiumkleurig), het gewicht en de gravering van de hardware zeggen veel over kwaliteit en echtheid. Lichte krasjes of verkleuring op de hardware horen bij normaal gebruik en worden bij STIEN per stuk benoemd.

Saffiano

Saffiano is een leerbewerking, geen leersoort: het kalfsleer wordt met een gekruist diagonaal patroon bewerkt en met een waslaag afgewerkt. Het resultaat is een herkenbaar fijn ruitjesreliëf dat zeer krasbestendig en watervast is. De techniek is geassocieerd met Prada, dat het patent ooit bezat, maar wordt inmiddels door veel merken toegepast.

Monogram & Damier

Monogram en Damier zijn de twee iconische canvas-dessins van Louis Vuitton. Het Monogram toont de verweven LV-initialen met bloem- en stermotieven; het Damier is een schaakbordpatroon, leverbaar in donkerbruin (Ebene, met rode binnenvoering) en lichtbeige (Azur). Beide patronen worden veel nagemaakt, dus de juistheid van de printuitlijning is een belangrijk controlepunt.

Top handle

Een top handle is een tas met één of twee korte handvatten aan de bovenzijde, bedoeld om in de hand of over de onderarm te dragen. Het is een klassieke, formele draagvorm; veel modellen hebben daarnaast een afneembare schouderband. De term beschrijft dus de draagwijze, niet het merk of de vorm.

Crossbody

Een crossbody is een tas die met een lange band schuin over het lichaam wordt gedragen, met de tas op de heup. Deze draagwijze houdt de handen vrij en geeft draagcomfort. Net als bij top handle verwijst de term naar de manier van dragen; veel tassen zijn door een verstelbare of afneembare band zowel als crossbody als als schoudertas te gebruiken.

Horloges

Referentienummer

Het referentienummer is de unieke modelcode die een fabrikant aan een specifieke horloge-uitvoering toekent — vergelijkbaar met een artikelnummer. Het bepaalt kast, wijzerplaat, materiaal en uitvoering en is onmisbaar bij het identificeren of waarderen van een (vintage) horloge. Het staat los van het serienummer, dat juist het individuele exemplaar identificeert.

Kaliber

Het kaliber (of caliber) is het type of model van het uurwerk: het binnenwerk dat het horloge laat lopen. De term wordt gebruikt om uurwerken van elkaar te onderscheiden, bijvoorbeeld "kaliber 3235". Kennis van het kaliber zegt iets over de werking, het onderhoud en soms de waarde van een horloge.

Automaat

Een automaat, of automatisch horloge, is een mechanisch horloge dat zichzelf opwindt door de bewegingen van de pols. Een draaiende massa (de rotor) spant via die beweging de veer op, zodat handmatig opwinden meestal niet nodig is. U herkent het vaak aan het woord "Automatic" op de wijzerplaat. Tegenhangers zijn het handopwind- en het quartz(batterij)horloge.

Complicatie

Een complicatie is elke functie van een horloge die verder gaat dan het aangeven van uren, minuten en seconden. Bekende voorbeelden zijn de datumaanduiding, chronograaf (stopwatch), GMT (tweede tijdzone) en maanstand. Hoe meer en hoe ingewikkelder de complicaties, hoe groter doorgaans het vakmanschap en de waarde.

Lug

De lugs zijn de uitsteeksels aan de horlogekast waaraan de band of armband wordt bevestigd. De afstand tussen de lugs (de lug-breedte, in millimeters) bepaalt welke bandbreedte past. De vorm en lengte van de lugs beïnvloeden bovendien hoe het horloge op de pols zit en oogt.

Bezel

De bezel (of lunette) is de ring rondom het horlogeglas, waarin het glas wordt geklemd. Een bezel kan puur decoratief zijn, maar ook functioneel: een draaibare duikbezel meet bijvoorbeeld de duiktijd, een tachymeter-bezel een snelheid. Bezels worden uitgevoerd in metaal, keramiek of met edelsteenzetting.

CPO (Certified Pre-Owned)

CPO staat voor Certified Pre-Owned: een tweedehands horloge dat door de fabrikant of een erkende partij is gecontroleerd, op echtheid en originele onderdelen geverifieerd, onderhouden en opnieuw gecertificeerd. Bij merkgebonden CPO-programma's, zoals dat van Rolex, hoort doorgaans een nieuwe garantie. Het geeft de koper extra zekerheid bovenop een gewone tweedehands aankoop.

Full set

Een full set betekent dat het horloge compleet wordt geleverd met alle originele toebehoren: de doos, de papieren (garantiekaart en boekjes) en eventueel extra schakels, hangtags en certificaat. Een full set verhoogt de waarde en de verkoopbaarheid aanzienlijk, omdat het de herkomst en originaliteit onderbouwt. Ontbreken doos en papieren, dan spreekt men van "watch only".

Sieraden & edelmetaal

Karaat vs. carat

Hoewel ze hetzelfde klinken, betekenen ze iets anders. Karaat (karat) is bij goud de maat voor het goudgehalte op een schaal van 24: 18 karaat is 75% puur goud. Carat is daarentegen de gewichtsmaat voor diamanten en edelstenen, waarbij 1 carat gelijkstaat aan 200 milligram. Verwar de twee dus niet: het ene gaat over zuiverheid, het andere over gewicht.

585 / 750

585 en 750 zijn de gehaltestempels die het goudgehalte in duizendsten aangeven. 585 betekent 58,5% puur goud (14 karaat); 750 betekent 75% puur goud (18 karaat). Andere voorkomende waarden zijn 375 (9 karaat) en 916 (22 karaat). De stempel is een snelle, betrouwbare aanwijzing voor de waarde van een gouden sieraad.

925 / sterling

925 is het keurteken voor sterlingzilver: een legering van 92,5% zuiver zilver met 7,5% andere metalen (meestal koper) voor extra stevigheid. Het is de internationale standaard voor hoogwaardige zilveren sieraden. De aanduidingen "925", "sterling" en "eerste gehalte zilver" betekenen in de praktijk hetzelfde.

Keurmerk

Een keurmerk (gehaltestempel of keurteken) is een officiële stempel die het edelmetaalgehalte en soms de herkomst van een sieraad waarborgt. In Nederland wordt het door een erkend waarborginstituut aangebracht en beschermt het de koper tegen onjuiste gehalteclaims. Het lezen van keurtekens is een vaardigheid op zich; in onze gids over keurtekens leest u er meer over.

De 4 C's

De 4 C's vormen de internationale maatstaf voor de kwaliteit van een diamant: Cut (slijpvorm en proporties), Clarity (helderheid, ofwel de mate van insluitsels), Colour (kleur, waarbij kleurloos het meest gewild is) en Carat (gewicht). Samen bepalen ze in hoge mate de waarde van een steen. Een onafhankelijk certificaat, bijvoorbeeld van het GIA, legt deze eigenschappen objectief vast.

Cabochon

Een cabochon is een edelsteen die niet is gefacetteerd maar tot een gladde, bolle bovenkant is gepolijst, met een vlakke onderzijde. Deze klassieke slijpvorm benadrukt de kleur, de structuur en bijzondere lichteffecten van een steen, zoals de ster bij een sterren­saffier of de glans van een opaal. Hij geeft sieraden een tijdloze, vintage uitstraling.

Vermeil

Vermeil (goud-vermeil) is een beschermde term voor sterlingzilver dat is bedekt met een dikke laag goud. Om de naam te mogen dragen, moet de basis 925-zilver zijn en de goudlaag minimaal 10 karaat en circa 2,5 micron dik. Het onderscheidt zich daarmee van gewoon verguld zilver (gold plated), waar de goudlaag dunner en de eisen losser zijn.

Antiek & kunst

Provenance

Provenance (herkomstgeschiedenis) is de gedocumenteerde keten van eigenaren, locaties en verkoopmomenten van een object door de tijd heen. Een goed gedocumenteerde provenance ondersteunt de echtheid en kan de waarde aanzienlijk verhogen, zeker bij kunst en antiek. Hoe wij herkomst betrekken bij beoordeling, leest u op onze pagina over echtheidscontrole.

Patina

Patina is de natuurlijke laag die in de loop van de tijd op een oppervlak ontstaat: een toplaag op koper, brons en messing door oxidatie, of de zachte glans op hout en steen door ouderdom, gebruik en poetsen. Anders dan beschadiging wordt patina bij antiek juist gewaardeerd; het getuigt van leeftijd en authenticiteit en is vaak van grote waarde.

Brons vs. spelter

Brons is een legering van koper en tin en wordt al sinds de oudheid gebruikt voor beelden en gebruiksvoorwerpen; het is zwaar en duurzaam. Spelter is een goedkopere zink(-lood)legering die brons na-aapt, maar zachter is en een lager smeltpunt heeft. U onderscheidt ze door voorzichtig een onopvallend plekje te krassen: spelter is daaronder wit, brons geelachtig.

Edition (oplage)

Een edition (oplage) is het totale aantal genummerde exemplaren van een kunstwerk, zoals een prent of een bronzen beeld, dat van dezelfde matrijs of plaat is gemaakt. Een aanduiding als "12/50" betekent dat het exemplaar het twaalfde is van een oplage van vijftig. Een kleinere oplage betekent in de regel meer zeldzaamheid en waarde.

Catalogue raisonné

Een catalogue raisonné is het complete, wetenschappelijk verantwoorde overzicht van alle bekende werken van een kunstenaar, met per werk gegevens als titel, jaar, afmetingen, techniek en herkomst. Vermelding in de catalogue raisonné is een van de sterkste bevestigingen van echtheid die voor een kunstwerk mogelijk is. Het is daarmee een belangrijk hulpmiddel bij authenticatie.

COA (Certificate of Authenticity)

Een COA is een officiële verklaring die bevestigt dat een object echt is en, bij kunst, door de genoemde kunstenaar is gemaakt. Een betrouwbaar certificaat is afgegeven door een gezaghebbende partij — de kunstenaar, het atelier, een erkende stichting of een expert — en bevat verifieerbare gegevens. Een COA van een onbekende of belanghebbende partij heeft weinig waarde; het document is slechts zo betrouwbaar als de afzender.

Conditie & handel

Consignatie

Consignatie is een verkoopvorm waarbij de eigenaar een object aan een handelaar of galerie toevertrouwt om het namens hem te verkopen tegen een commissie. De eigenaar blijft eigenaar tot het stuk daadwerkelijk verkocht is; de verkoper neemt de presentatie, het bereik en de afhandeling op zich. Het is een gangbare manier om waardevolle luxe-, kunst- en antiekstukken professioneel te laten verkopen.

Pre-loved

Pre-loved is een positieve omschrijving voor tweedehands: een stuk dat eerder iemands geliefde bezit was en nu een nieuwe eigenaar zoekt. De term benadrukt dat het om hoogwaardige, met zorg gedragen artikelen gaat in plaats van afdankertjes. In de luxewereld wordt pre-loved vaak naast "vintage" gebruikt, waarbij vintage doorgaans op een zekere leeftijd of een specifiek tijdperk duidt.

Estate

Estate verwijst naar sieraden, horloges of objecten die uit een nalatenschap of particuliere collectie afkomstig zijn — vaak overgedragen of verkocht na een overlijden of het opheffen van een verzameling. De term zegt iets over de herkomst, niet over de staat: estate-stukken kunnen vrijwel ongebruikt of juist sterk gedragen zijn. Het predicaat wordt veel gebruikt bij antieke en vintage sieraden.

Taxatie

Een taxatie is een deskundige waardebepaling van een object op basis van inspectie en marktonderzoek. Afhankelijk van het doel onderscheidt men onder meer de verzekeringswaarde (vervangingswaarde), de marktwaarde (realistische verkoopprijs) en de executiewaarde. Een onafhankelijke taxatie geeft houvast bij aan- of verkoop, verzekering en verdeling van een nalatenschap.